Brandveiligheid en verzekering bij een rieten dak

Waar zit het brandrisico werkelijk?

Bij een rieten dak wordt vaak alleen aan vliegvuur gedacht: een vonk uit de schoorsteen of vuurwerk dat op het dak belandt. Dat risico bestaat, maar in de praktijk is brand van binnenuit minstens zo bepalend. En juist daar maakt de opbouw van het dak een groot verschil.

Bij een traditioneel, open rieten dak zit er lucht tussen het riet en de ruimte eronder. Ontstaat er brand in huis, dan kan die lucht de brand voeden en versnellen. Bij een dak dat op een dichte ondergrond is aangebracht, ontbreekt die luchtlaag. De brand krijgt minder zuurstof, ontwikkelt zich langzamer en blijft beter beheersbaar.

Anders gezegd: de brandveiligheid van een rieten dak zit vooral in de constructie, niet in een behandeling aan de buitenkant.

Open dak, gesloten constructie of schroefdak

Er zijn grofweg drie manieren om een rieten dak op te bouwen.

• Traditioneel open dak: het riet ligt op latten, met een open verbinding naar de ruimte eronder. Kenmerkend voor veel oudere panden en schuren.
• Gesloten constructie: onder het riet zit een dichte laag, waardoor er geen doorlopende luchtspouw meer is tussen dak en woning.
• Schroefdak: het riet wordt vastgeschroefd op een gesloten, compacte ondergrond. Deze opbouw is het dichtst en geldt als de brandveiligste variant.

Bij nieuwbouw en bij ingrijpende renovaties wordt vrijwel altijd voor een gesloten opbouw of een schroefdak gekozen. Naast brandveiligheid speelt daarbij ook isolatie een rol: een gesloten dakvlak laat zich beter isoleren dan een open constructie.

Wat de regelgeving vraagt

De bouwregels staan sinds 2024 in het Besluit bouwwerken leefomgeving, de opvolger van het Bouwbesluit. Voor rieten daken is vooral één punt van belang: wie nieuw bouwt binnen vijftien meter van de perceelgrens, mag geen brandgevaarlijk dak toepassen, en moet kunnen aantonen dat aan die eis is voldaan. De gebruikelijke route daarvoor is een behandeling die voldoet aan NEN 6063, de norm voor vliegvuurbestendigheid.

Een schroefdak wordt daarbij in de praktijk beoordeeld als gelijkwaardige maatregel: een andere oplossing die hetzelfde veiligheidsniveau bereikt. In de praktijk vraagt een gemeente bij de vergunningaanvraag wel om onderbouwing, bijvoorbeeld in de vorm van een certificaat.

Daarnaast geldt een algemene zorgplicht rond brandveilig gebruik. De vroegere, expliciete regels over bijvoorbeeld de afstand tussen een rookgasuitmonding en het rietdek zijn daarin opgegaan. De strekking blijft hetzelfde: vonken uit een schoorsteen of open haard mogen geen gevaar opleveren voor het dak.

Wat een brandvertragende coating wel en niet doet

Een brandvertragende behandeling maakt riet niet onbrandbaar. Ze vertraagt de ontbranding aan de buitenzijde, en dat kan bij vliegvuur verschil maken. Bij een brand die binnen begint doet een coating aan de buitenkant echter niets.

De Vakfederatie Rietdekkers is om die reden terughoudend over het aanbrengen van brandvertragers aan de buitenzijde van bestaande daken, en wijst wie een brandveilig dak wil eerder op het schroefdak. Ook adviseert de federatie een eventuele behandeling in overleg met de eigen rietdekker te laten uitvoeren: bij veel bedrijven vervalt de garantie als een derde partij werkzaamheden aan het dak verricht.

Wordt uw dak behandeld, houd er dan rekening mee dat de werking niet onbeperkt is. Vraag vooraf na wat de verwachte houdbaarheid is en wat dat betekent voor herbehandeling.

Wat uw verzekeraar meestal vraagt

Verzekeraars beoordelen een woning met een rieten dak anders dan een woning met pannen. Welke eisen er precies gelden, verschilt per maatschappij en per polis, maar een aantal punten komt vrijwel altijd terug:

• het rookkanaal periodiek laten vegen door een erkend bedrijf, meestal jaarlijks;
• een vonkenvanger op de schoorsteen;
• een deugdelijke bliksemafleiding;
• duidelijkheid over de opbouw van het dak: open, gesloten of schroefdak;
• bij een behandeld dak: het bewijs van die behandeling.

De opbouw van het dak kan invloed hebben op de premie of op de acceptatie. Volgens de Vakfederatie Rietdekkers is een woning met een schroefdak in beginsel tegen vergelijkbare voorwaarden te verzekeren als een woning met een pannendak, omdat het risico op een uitslaande brand met vliegvuur naar de omgeving dan sterk is beperkt.

Wat er in uw situatie geldt, kunt u alleen bij uw eigen verzekeraar navragen. Meld wijzigingen aan het dak altijd: een aanpassing in de constructie kan gevolgen hebben voor uw dekking.

Rond het huis: de dagelijkse praktijk

De meeste risico's komen niet van het dak zelf, maar van wat eronder en ernaast gebeurt. Een paar punten die in de praktijk het verschil maken:

• stook niet bij harde wind, en gebruik droog hout;
• houd vuurkorven en barbecues op ruime afstand van de gevel;
• let bij de jaarwisseling op vuurwerk in de omgeving van het dak;
• houd het dakvlak vrij van overhangende takken, ook vanwege vocht;
• controleer na een storm of er schade aan de nok of aansluitingen is.

Waar wij bij een inspectie naar kijken

Bij een dakinspectie beoordelen wij niet alleen de staat van het riet, maar ook de punten die met brandveiligheid samenhangen: de opbouw van het dak, de aansluiting rond de schoorsteen, de staat van de nok en de situatie rond het pand. Op basis daarvan bespreken wij welke constructie bij uw woning past en wat dat betekent voor een eventuele vergunning of voor uw polis.

Deze pagina is bedoeld als algemene informatie. Regelgeving en polisvoorwaarden kunnen wijzigen en verschillen per gemeente en per verzekeraar. Raadpleeg voor uw eigen situatie altijd uw gemeente en uw verzekeraar.